بررسی جامعه شناسی فرهنگ خوراک در ایران در دورنمای گفتمان توسعه ی پایدار

بررسی جامعه شناسی فرهنگ خوراک در ایران در دورنمای گفتمان توسعه ی پایدار دستاورد سازمان دانش بومی و فرهنگ شفاهی ایران باختری شماره چهارم

ابر و باد و مه و خورشید و فلک در کارند

تا تو نانی به کف آری وبه غفلت نخوری

همه ازمهر تو سرگشته و فرمانبردار

شرط انصاف نباشدکه تو فرمان نبری.

ایرانیان به همراه دیگر مردم خاورمیانه، وامدار یکی از پیشرفته­‌ترین فرهنگ­‌های خوراک در جهان هستند. یکی از نامورترین پژوهشگران به نام جک گودی، فرهنگ خوراک خاورمیانه را در کنار چین، پیشرفته‌­ترین فرهنگ خوراک جهان می‌­داند. ولی خود اروپاییان به باور همین گودی، تنها در زمان شکوفایی فرهنگی خود، به چنین رده­ای دست یافتند. فریبرز همزه‌ای

کتاب بررسی جامعه شناختی فرهنگ خوراک در ایران در دورنمای توسعه پایدار 

اگر چه امروزه روز در ایران و دیگر کشورهای جهان سوم هنوز کسانی پیدا می­‌شوند که پرداختن به موضوع خوراک را موضوعی برای پژوهش‌­های علمی نشمارند، در دو دهه­‌ی گذشته این موضوع یکی از جدی­ترین موضوع‌­ها در پژوهش­‌های گوناگون دانش در کشورهای صنعتی بوده است. به نوشته­‌ی یکی از پیشگامان پژوهش در فرهنگ خوراک خاورمیانه “در موضوع خوراک بسیاری چیز­های دیگر در ورایش وجود دارد و به همان موضوع خوردن و پختن بسنده نمی­‌شود. در پشت هر دوری یا سینی خوراک همانا یک جهان خوابیده است و چه بسا یک فرهنگ و هم چنین یک تاریخ.

خوراک دارای معنی­‌های گوناگون اجتماعی است و همچنین دارای بار عاطفی و ارزش نمادین است. خوراک همچنین می­‌تواند پایه­‌ی قدرت اجتماعی و سیاسی را برساند و ممکن است نشان از هویت گروهی در خود داشته و یا انگارگانی را در خود پنهان داشته باشد و یا طبقه­‌ی اجتماعی، جنسیت، نژاد و هویت قومی را بنمایاند. افزون بر همه­‌ی اینها خوراک می­‌تواند، کلیدی برای وارد شدن به موضوع­‌های تاریخی باشد. همچنین باید افزود که خوراک دارای یک زبان ویژه­‌ی خویش است.

با وجود این تا همین دو دهه­‌ی پیش در اروپا نیز کمتر پژوهشگری انگیزه‌­ی پرداختن به این موضوع را داشت. اما اینک در میدا‌ن­‌های گوناگون مانند: جامعه شناسی، مردم‌شناسی، تاریخ، جغرافیا، اقتصاد سیاسی، فلسفه و حتا ادبیات، بسیاری درگیر پژوهش درباره­‌ی فرهنگ غذا هستند. خواه ناخواه در میان این رشته­‌ها، فرهنگ خوراک (به عنوان یکی از برجسته­‌ترین بخش­‌های فرهنگ مادی) جایگاه ویژ‌‌ه‌­ای دارد. از همه­ مهمتر باید یادآور شد که خوراک چیزی است که نه تنها از مهمترین درگیر‌ی‌­های همه‌ی انسان­ها برای زنده ماندن است، بلکه بیشترین تلاش روزمره­‌ی همه­‌ی جانداران کره­‌ی زمین به دور آن می‌­گردد.

اهمیت بررسی فرهنگ خوراک

پدیدآورنده این کتاب در کتاب‌خانه‌های اروپا در رابطه با فرهنگ خوراک ایرانیان کاوش‌های وسیعی انجام داده‌اند که حاصل پژوهش‌های ایشان به صورت کتاب بررسی جامعه شناسی فرهنگ خوراک در ایران در دورنمای گفتمان توسعه ی پایدار توسط انتشارات دانشگاه رازی چاپ و منتشر شده است.

هنر آشپزی مردم کُرد جلد اول و  دوم از سایر دستاوردهای سازمان دانش بومی و فرهنگ شفاهی است که توسط همین نویسنده تالیف شده اند.

This post is available: